Η ανάκτηση λιθίου αναμένεται να εκτοξευθεί κατά 50 φορές καθώς η Ευρώπη χαρτογραφεί το «αστικό ορυχείο» της για πρώτες ύλες - Στόχος να μειωθεί η εξάρτηση από τις εισαγωγές (Interesting Engineering)
Περίπου 5,2 εκατομμύρια τόνοι κρίσιμων πρώτων υλών (CRMs) εισήλθαν στην αγορά το 2022, αλλά μόνο 1,4 εκατομμύρια ανακτήθηκαν τελικά.
Ένα ερευνητικό έργο που χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση μόλις παρουσίασε τον πρώτο ολοκληρωμένο χάρτη του «αστικού ορυχείου» της Ευρώπης.
Πρόκειται για μια καταγραφή του πλούτου που είναι θαμμένος σε απορριφθέντα ηλεκτρονικά, νεκρές μπαταρίες αυτοκινήτων, κατεδαφισμένα κτίρια και σκουριασμένες ανεμογεννήτριες.
Το έργο που ονομάζεται FutuRaM (Future Availability of Secondary Raw Materials) χαρτογράφησε 42 CRMs σε 31 ευρωπαϊκές χώρες
Διαπιστώθηκε ότι έως το 2050, προηγμένα συστήματα ανάκτησης θα μπορούσαν να ανακτούν μεταξύ 4,5 και 6,2 εκατομμυρίων τόνων (4,1 και 5,7 εκατομμυρίων μετρικών τόνων) CRMs ετησίως.
Σε ένα πλήρες σενάριο κυκλικής οικονομίας, αυτό το δευτερογενές υλικό θα μπορούσε να υποκαταστήσει έως και το 56% των αναγκών σε πρωτογενείς πόρους.
Τελικά, θα μπορούσε να μειώσει την εξάρτηση της Ευρώπης από ξένες εισαγωγές και να διασφαλίσει τις αλυσίδες εφοδιασμού που είναι απαραίτητες για ηλεκτρικά οχήματα, μπαταρίες και τεχνολογίες ανανεώσιμης ενέργειας.
Αστική εξόρυξη. Πηγή: WEEE Forum
Δυνατότητα ανάκτησης έως το 2050
Τροφοδοτούμενος από τη ραγδαία ψηφιοποίηση, την ηλεκτροκίνηση και την ανάπτυξη ΑΠΕ, ο όγκος προϊόντων που περιέχουν CRMs και εισέρχονται στα ρεύματα αποβλήτων της Ευρώπης αναμένεται να αυξηθεί μαζικά, δημιουργώντας μια εξαιρετικά επικερδή δεξαμενή ανάκτησης έως το 2050.
Τα δεδομένα, που είναι πλέον διαθέσιμα μέσω ενός ψηφιακού εργαλείου που ονομάζεται Urban Mine Platform, αποκαλύπτουν ένα εντυπωσιακό τυφλό σημείο στη βιομηχανική στρατηγική της Ευρώπης.
Μόνο το 2022, κοντά στους 5,7 εκατομμύρια τόνους (5,2 εκατομμύρια μετρικοί τόνοι) CRMs ενσωματώθηκαν σε προϊόντα που εισήλθαν στην ευρωπαϊκή αγορά. Ωστόσο, μόνο 1,5 εκατομμύριο τόνοι (1,4 εκατομμύρια μετρικοί τόνοι) ανακτήθηκαν.
Πού πήγαν τα υπόλοιπα;
Εκατομμύρια τόνοι χάθηκαν μέσα από τα κενά. Τα απόβλητα χάθηκαν σε παράνομες ροές αποβλήτων, μη ευθυγραμμισμένα συστήματα ανακύκλωσης ή στάλθηκαν στο εξωτερικό ως μεταχειρισμένες εξαγωγές.
Αυτή η τεράστια διαρροή αποτελεί σοβαρή οικονομική ευαλωτότητα. Επί του παρόντος, η Ευρώπη εξαρτάται σχεδόν πλήρως από ξένες χώρες για τα συστατικά του μέλλοντός της.
Η Κίνα ελέγχει την αγορά σπάνιων γαιών. Η Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό κυριαρχεί στην προμήθεια κοβαλτίου. Η Νότια Αφρική κατέχει μονοπώλιο στην πλατίνα.
Αλλά αν η Ευρώπη αντιμετωπίσει σοβαρά τα απορρίμματά της, η γεωπολιτική επιρροή μετατοπίζεται.
Οι ερευνητές προβλέπουν ότι έως το 2050, προηγμένα συστήματα ανάκτησης θα μπορούσαν να εξάγουν έως και 6,4 εκατομμύρια τόνους CRMs κάθε χρόνο. Σε μια πλήρως κυκλική οικονομία, αυτό αρκεί για να αντικαταστήσει το 56% των εισαγωγών πρωτογενών υλικών της Ευρώπης.
Η κλίμακα του ανεκμετάλλευτου πλούτου είναι τεράστια. Πάρτε για παράδειγμα τα υλικά που είναι κρίσιμα για την επανάσταση των EV. Μέχρι το 2050, η ετήσια ανάκτηση λιθίου θα μπορούσε να εκτοξευθεί από λιγότερους από 1.102 τόνους (1.000 μετρικούς τόνους) σήμερα σε περισσότερους από 55.115 τόνους (50.000 μετρικούς τόνους). Η ανακύκλωση κοβαλτίου θα μπορούσε να αυξηθεί σαράντα φορές.
Η ανάκτηση νικελίου θα μπορούσε να ξεπεράσει τους 188.495 τόνους (171.000 μετρικούς τόνους) ετησίως.
Τα απορρίμματα προσφέρουν ένα τεράστιο κλιματικό όφελος
Μέχρι τα μέσα του αιώνα, η ανακύκλωση αντί της εξόρυξης θα μπορούσε να αποτρέψει έως και 300 εκατομμύρια τόνους (273 εκατομμύρια μετρικούς τόνους) εκπομπών CO2 ετησίως. Αυτό είναι περίπου ισοδύναμο με την εξάλειψη ολόκληρου του ετήσιου ανθρακικού αποτυπώματος της Ισπανίας.
Η αξιοποίηση αυτής της δυνατότητας, ωστόσο, απαιτεί το κλείσιμο σοβαρών διαρθρωτικών διαρροών στα τρέχοντα πλαίσια ανακύκλωσης.
Για παράδειγμα, με την αναβάθμιση των εγχώριων υποδομών συλλογής, των συστημάτων παρακολούθησης και των περιφερειακών δυνατοτήτων διύλισης, η Ευρώπη μπορεί να σταματήσει να εξάγει μερικώς επεξεργασμένους πόρους όπως η «μαύρη μάζα» μπαταριών και αντ’ αυτού να διασφαλίσει τόσο την ασφάλεια πόρων όσο και σημαντικές μειώσεις εκπομπών.
Για να καταστούν βιώσιμα τα έργα ανακύκλωσης στην Ευρώπη και να διασφαλιστούν CRMs, αναπτύχθηκε στο πλαίσιο του έργου FutuRaM ένα νέο εργαλείο λήψης αποφάσεων που ονομάζεται SARA4UNFC.
Προσαρμοσμένο από το Πλαίσιο Ταξινόμησης των Ηνωμένων Εθνών (UNFC) για την εξόρυξη, αυτό το εργαλείο παρέχει ένα τυποποιημένο πλαίσιο αξιολόγησης ροών αποβλήτων με βάση τεχνικά, οικονομικά, κοινωνικά και περιβαλλοντικά κριτήρια.
Ο οδικός χάρτης έχει αποκαλυφθεί πλήρως. Ο θησαυρός έχει χαρτογραφηθεί με ακρίβεια μέχρι το επίπεδο του μεμονωμένου χημικού στοιχείου.
Το αν η Ευρώπη μπορεί να διασφαλίσει επιτυχώς τις αλυσίδες εφοδιασμού της εξαρτάται πλέον αποκλειστικά από το αν θα αντιμετωπίσει τους σωρούς αποβλήτων της ως σκουπίδια ή ως τα νέα πρωτογενή ορυχεία του 21ου αιώνα.
www.worldenergynews.gr
